Cities & Urban Life – Bài 10: Academic language for essays on cities

36 từ vựng bài 10

1. 1.urban centredanh từ/ˌɜːbən ˈsentə/C1

   trung tâm đô thị, đô thị

   a town or city, especially one that is important for business, services or population

   Jobs and investment tend to be concentrated in a handful of major urban centres.Việc làm và đầu tư có xu hướng tập trung vào một vài trung tâm đô thị lớn.

2. 2.urban fabricdanh từ/ˌɜːbən ˈfæbrɪk/C2

   kết cấu đô thị (mạng lưới phố, nhà, không gian của thành phố)

   the physical form of a city, made up of its streets, buildings and open spaces together

   New towers should be designed to fit into the existing urban fabric rather than dominate it.Toà tháp mới nên được thiết kế hoà vào kết cấu đô thị hiện có thay vì lấn át nó.

3. 3.urban landscapedanh từ/ˌɜːbən ˈlændskeɪp/C1

   cảnh quan đô thị

   the overall appearance of a city, including its buildings, streets and open areas

   The arrival of high-rise housing has transformed the urban landscape of many Asian cities.Sự xuất hiện của nhà ở cao tầng đã làm thay đổi cảnh quan đô thị của nhiều thành phố châu Á.

4. 4.urban-rural dividedanh từ/ˌɜːbən ˌrʊərəl dɪˈvaɪd/C1

   khoảng cách thành thị – nông thôn

   the large differences in income, services and opportunities between cities and the countryside

   Investing in rural broadband could help narrow the urban-rural divide.Đầu tư internet băng thông rộng cho nông thôn có thể giúp thu hẹp khoảng cách thành thị – nông thôn.

5. 5.built environmentdanh từ/ˌbɪlt ɪnˈvaɪrənmənt/C1

   môi trường xây dựng (mọi thứ do con người xây: nhà, đường, công viên…)

   all the human-made surroundings where people live and work, such as buildings, roads and parks

   Research shows that the built environment strongly affects how much people walk.Nghiên cứu cho thấy môi trường xây dựng ảnh hưởng mạnh tới việc người dân đi bộ nhiều hay ít.

6. 6.public realmdanh từ/ˌpʌblɪk ˈrelm/C2

   không gian công cộng (khái niệm quy hoạch: phố, quảng trường, công viên)

   all the outdoor places in a city that anyone can use, such as streets, squares and parks

   Investment in the public realm can make a city centre more attractive to visitors and businesses.Đầu tư vào không gian công cộng có thể giúp trung tâm thành phố hấp dẫn du khách và doanh nghiệp hơn.

7. 7.spatialtính từ/ˈspeɪʃl/C1

   (thuộc) không gian

   relating to space and to where things are located in an area

   Good spatial planning places housing close to jobs and public transport.Quy hoạch không gian tốt đặt nhà ở gần nơi làm việc và giao thông công cộng.

8. 8.peri-urbantính từ/ˌperiˈɜːbən/C2

   ven đô, cận đô thị

   in the area just outside a city where urban and rural land uses are mixed

   Farmland in peri-urban areas is rapidly being converted into housing estates.Đất nông nghiệp ở các vùng ven đô đang nhanh chóng bị chuyển thành khu nhà ở.

9. 9.conurbationdanh từ/ˌkɒnɜːˈbeɪʃn/C2

   vùng đô thị liên hoàn (nhiều thành phố nhập thành một)

   a large urban area formed when several towns and cities grow until they join together

   Over time, the two cities and their suburbs merged into a single conurbation.Theo thời gian, hai thành phố cùng vùng ngoại ô đã nhập lại thành một vùng đô thị liên hoàn.

10. 10.agglomerationdanh từ/əˌɡlɒməˈreɪʃn/C2

    sự tích tụ, quần tụ (dân cư, doanh nghiệp ở đô thị)

    a large group of people, cities or businesses gathered closely together in one area

    Economists argue that agglomeration makes firms more productive because ideas and workers move easily.Các nhà kinh tế cho rằng sự quần tụ giúp doanh nghiệp năng suất hơn vì ý tưởng và lao động dịch chuyển dễ dàng.

11. 11.cityscapedanh từ/ˈsɪtiskeɪp/C1

    cảnh quan thành phố, toàn cảnh đô thị

    the view or appearance of a city, especially its buildings seen together

    Glass towers now dominate a cityscape that was once full of low wooden houses.Giờ đây những toà tháp kính áp đảo cảnh quan thành phố từng đầy nhà gỗ thấp.

12. 12.sprawlingtính từ/ˈsprɔːlɪŋ/C1

    trải rộng (thiếu trật tự)

    spreading over a large area, often in an untidy or uncontrolled way

    Public transport is difficult to provide in sprawling cities with low population density.Khó cung cấp giao thông công cộng ở những thành phố trải rộng có mật độ dân số thấp.

13. 13.teemingtính từ/ˈtiːmɪŋ/C1

    đông nghịt, chen chúc

    full of people or animals moving around

    The teeming streets of the old town can be overwhelming for first-time visitors.Những con phố đông nghịt của khu phố cổ có thể khiến du khách lần đầu choáng ngợp.

14. 14.dilapidatedtính từ/dɪˈlæpɪdeɪtɪd/C2

    đổ nát, ọp ẹp

    old and in very poor condition because it has not been repaired

    Many residents still live in dilapidated buildings that could collapse in a storm.Nhiều cư dân vẫn sống trong những toà nhà ọp ẹp có thể sập khi bão về.

15. 15.informal settlementdanh từ/ɪnˌfɔːml ˈsetlmənt/C1

    khu dân cư tự phát (không phép)

    an area of homes built without official permission, often lacking basic services

    Rather than clearing informal settlements, some cities provide them with water and electricity.Thay vì giải toả các khu dân cư tự phát, một số thành phố cấp điện nước cho chúng.

16. 16.ever-expandingtính từ/ˌevər ɪkˈspændɪŋ/C1

    không ngừng mở rộng

    continuously growing larger over time

    The ever-expanding city now covers land that was farmland twenty years ago.Thành phố không ngừng mở rộng giờ phủ lên vùng đất hai mươi năm trước còn là ruộng.

17. 17.burgeoningtính từ/ˈbɜːdʒənɪŋ/C2

    đang phát triển nhanh, nở rộ

    growing or developing quickly

    Burgeoning cities in the developing world face enormous demand for housing and transport.Các thành phố đang phát triển nhanh ở những nước đang phát triển đối mặt nhu cầu nhà ở và giao thông khổng lồ.

18. 18.uncheckedtính từ/ˌʌnˈtʃekt/C1

    không được kiểm soát

    allowed to continue or grow without being controlled or stopped

    If urban growth continues unchecked, the remaining wetlands will disappear.Nếu đô thị tiếp tục phát triển không kiểm soát, những vùng đất ngập nước còn lại sẽ biến mất.

19. 19.haphazardtính từ/hæpˈhæzəd/C1

    lộn xộn, tuỳ tiện, thiếu trật tự

    done or arranged without any plan or order

    Decades of haphazard development have left the suburb with no proper drainage.Hàng chục năm xây dựng tuỳ tiện khiến vùng ngoại ô không có hệ thống thoát nước tử tế.

20. 20.piecemealtính từ/ˈpiːsmiːl/C1

    chắp vá, từng phần một

    done in small separate stages rather than as part of one complete plan

    A piecemeal approach to transport has produced a network that does not connect well.Cách làm giao thông chắp vá đã tạo ra một mạng lưới kết nối kém.

21. 21.far-sightedtính từ/ˌfɑːˈsaɪtɪd/C1

    có tầm nhìn xa

    thinking carefully about what will happen in the future and planning for it

    Far-sighted planning in the 1970s reserved land for parks that the city still enjoys today.Quy hoạch có tầm nhìn xa từ thập niên 1970 đã giữ đất làm công viên mà thành phố vẫn hưởng đến nay.

22. 22.walkabletính từ/ˈwɔːkəbl/C1

    dễ đi bộ, thuận tiện cho đi bộ

    designed so that people can reach shops, work and services easily on foot

    Walkable neighbourhoods encourage healthier lifestyles and reduce car use.Những khu phố dễ đi bộ khuyến khích lối sống lành mạnh hơn và giảm dùng ô tô.

23. 23.dormitory towndanh từ/ˈdɔːmətri taʊn/C1

    thị trấn ngủ (người ở đây ban ngày đi làm nơi khác)

    a town where many residents live but travel to a nearby city every day for work

    Without local jobs, the new settlement risks becoming a dormitory town that is empty during the day.Không có việc làm tại chỗ, khu đô thị mới có nguy cơ thành thị trấn ngủ, ban ngày vắng tanh.

24. 24.15-minute citydanh từ/ˌfɪftiːn ˌmɪnɪt ˈsɪti/C1

    thành phố 15 phút (mọi nhu cầu thiết yếu trong 15 phút đi bộ / đạp xe)

    a planning idea in which daily needs such as work, shops and schools are within 15 minutes on foot or by bike

    Supporters of the 15-minute city say it would cut traffic and strengthen local communities.Người ủng hộ mô hình thành phố 15 phút cho rằng nó sẽ giảm ùn tắc và gắn kết cộng đồng địa phương.

25. 25.densificationdanh từ/ˌdensɪfɪˈkeɪʃn/C2

    sự tăng mật độ xây dựng (trong khu đô thị hiện có)

    adding more homes and buildings within an existing urban area instead of building outwards

    Densification near metro stations can provide housing without destroying farmland.Tăng mật độ xây dựng quanh các ga metro có thể tạo thêm nhà ở mà không phá đất nông nghiệp.

26. 26.encroach oncụm động từ/ɪnˈkrəʊtʃ ɒn/C2

    lấn chiếm, xâm lấn (dần dần)

    to gradually spread into an area and take over land that was used for something else

    As the city grows, new housing continues to encroach on valuable farmland.Khi thành phố lớn lên, nhà ở mới tiếp tục lấn chiếm đất nông nghiệp quý giá.

27. 27.outlyingtính từ/ˈaʊtlaɪɪŋ/C1

    xa trung tâm, ở vùng rìa

    far away from the centre of a city or from main towns

    Residents of outlying districts often have to travel long distances to reach a hospital.Cư dân các quận xa trung tâm thường phải đi đường dài mới tới được bệnh viện.

28. 28.cosmopolitantính từ/ˌkɒzməˈpɒlɪtən/C1

    đa văn hoá, mang tính quốc tế

    having people, food and ideas from many different countries and cultures

    As a port city, it has long been one of the most cosmopolitan places in the region.Là thành phố cảng, nơi đây từ lâu đã là một trong những đô thị đa văn hoá nhất khu vực.

29. 29.powerhousedanh từ/ˈpaʊəhaʊs/C1

    trung tâm quyền lực, đầu tàu (kinh tế)

    a place or organisation that is very strong and successful, especially in the economy

    The city has grown into an economic powerhouse that produces a large share of the nation's wealth.Thành phố đã trở thành đầu tàu kinh tế tạo ra phần lớn của cải quốc gia.

30. 30.magnetdanh từ/ˈmæɡnət/C1

    thỏi nam châm, nơi thu hút (nghĩa bóng)

    a place that attracts a lot of people or things to it

    Large cities act as a magnet for ambitious young people from the provinces.Các thành phố lớn là thỏi nam châm thu hút người trẻ đầy tham vọng từ các tỉnh.

31. 31.clusterđộng từ/ˈklʌstə/C1

    tập trung thành cụm

    to gather closely together in one place or small area

    Tech companies tend to cluster in a few districts near the universities.Các công ty công nghệ có xu hướng tập trung thành cụm ở vài quận gần các trường đại học.

32. 32.hollow outcụm động từ/ˌhɒləʊ ˈaʊt/C1

    làm rỗng ruột, làm suy kiệt (khu trung tâm)

    to take away the activity or life from the inside of a place, leaving it weak or empty

    Out-of-town shopping centres have hollowed out many traditional town centres.Các trung tâm mua sắm ngoại thành đã làm suy kiệt nhiều khu trung tâm thị trấn truyền thống.

33. 33.out-of-towntính từ/ˌaʊt əv ˈtaʊn/C1

    nằm ở ngoại thành, ngoài thị trấn

    located away from the centre of a town, usually where there is space for large car parks

    Many shoppers prefer out-of-town retail parks because parking is free.Nhiều người mua sắm thích khu bán lẻ ngoại thành vì đỗ xe miễn phí.

34. 34.ghost towndanh từ/ˈɡəʊst taʊn/C1

    thị trấn ma, khu phố vắng tanh

    a town or area where very few people now live or visit, so it seems empty

    Some new districts built during the property boom have become ghost towns with empty apartments.Một số khu đô thị mới xây thời bùng nổ bất động sản đã thành khu phố ma với căn hộ bỏ trống.

35. 35.public consultationdanh từ/ˌpʌblɪk ˌkɒnslˈteɪʃn/C1

    lấy ý kiến người dân, tham vấn cộng đồng

    a process in which the public is asked for its views before a decision or plan is made

    The plan for the new road was changed after a public consultation showed strong opposition.Kế hoạch làm đường mới đã được thay đổi sau khi đợt lấy ý kiến người dân cho thấy phản đối mạnh.

36. 36.sense of placedanh từ/ˌsens əv ˈpleɪs/C1

    bản sắc nơi chốn (cảm giác một nơi có nét riêng, gắn bó)

    the special character of a place that makes people feel attached to it

    Preserving old markets and street names helps a neighbourhood keep its sense of place.Giữ lại chợ cũ và tên phố giúp khu phố giữ được bản sắc riêng.