Science & Research – Bài 10: Academic language for describing research

36 từ vựng bài 10

1. 1.empiricaltính từ/ɪmˈpɪrɪkl/C1

   (dựa trên) thực nghiệm

   based on what is observed or measured rather than on theory alone

   There is little empirical evidence to support the claim that music improves memory.Có rất ít bằng chứng thực nghiệm ủng hộ nhận định rằng âm nhạc giúp cải thiện trí nhớ.

2. 2.peer reviewdanh từ/ˌpɪə rɪˈvjuː/C1

   bình duyệt (đánh giá đồng cấp)

   the checking of a research paper by other experts in the same field before it is published

   Every article in the journal goes through peer review before publication.Mọi bài báo trên tạp chí đều qua bình duyệt trước khi được đăng.

3. 3.journaldanh từ/ˈdʒɜːnl/B2

   tạp chí chuyên ngành

   a serious magazine that publishes articles about research in a particular subject

   Her study was published in a leading scientific journal.Nghiên cứu của cô được đăng trên một tạp chí khoa học hàng đầu.

4. 4.publicationdanh từ/ˌpʌblɪˈkeɪʃn/B2

   sự công bố, xuất bản; ấn phẩm

   the act of making research or writing available to the public, or something that has been published

   The results were checked several times before publication.Kết quả đã được kiểm tra nhiều lần trước khi công bố.

5. 5.replicateđộng từ/ˈreplɪkeɪt/C1

   lặp lại (nghiên cứu, thí nghiệm) để kiểm chứng

   to repeat a study or experiment to check whether the same results are obtained

   Other laboratories were unable to replicate the original results.Các phòng thí nghiệm khác không thể lặp lại được kết quả ban đầu.

6. 6.statistically significanttính từ/stəˌtɪstɪkli sɪɡˈnɪfɪkənt/C1

   có ý nghĩa thống kê

   unlikely to have happened just by chance, according to mathematical tests

   The difference between the two groups was small but statistically significant.Khác biệt giữa hai nhóm nhỏ nhưng có ý nghĩa thống kê.

7. 7.correlationdanh từ/ˌkɒrəˈleɪʃn/C1

   sự tương quan

   a connection between two things in which one changes when the other changes

   The study found a strong correlation between sleep and exam performance.Nghiên cứu tìm thấy mối tương quan mạnh giữa giấc ngủ và kết quả thi.

8. 8.causationdanh từ/kɔːˈzeɪʃn/C2

   quan hệ nhân quả

   the process of one thing directly making another thing happen

   Remember that correlation does not prove causation.Hãy nhớ rằng tương quan không chứng minh được quan hệ nhân quả.

9. 9.causal linkdanh từ/ˌkɔːzl ˈlɪŋk/C1

   mối liên hệ nhân quả

   a connection in which one thing has been shown to be the direct cause of another

   Scientists have not yet established a causal link between the two conditions.Các nhà khoa học vẫn chưa xác lập được mối liên hệ nhân quả giữa hai tình trạng này.

10. 10.methodologydanh từ/ˌmeθəˈdɒlədʒi/C1

    phương pháp luận, hệ phương pháp nghiên cứu

    the set of methods and principles used in a particular study or field

    Critics questioned the methodology of the study, especially the way participants were chosen.Những người phê bình đặt nghi vấn về phương pháp của nghiên cứu, nhất là cách chọn người tham gia.

11. 11.rigourdanh từ/ˈrɪɡə/C2

    sự chặt chẽ, nghiêm ngặt

    great care and attention to detail to make sure that work is accurate

    The study lacks scientific rigour because it did not include a control group.Nghiên cứu thiếu sự chặt chẽ khoa học vì không có nhóm đối chứng.

12. 12.preliminarytính từ/prɪˈlɪmɪnəri/C1

    sơ bộ, ban đầu

    coming before the main part of something, and therefore not yet final

    Preliminary results suggest that the new method is faster, but more tests are needed.Kết quả sơ bộ cho thấy phương pháp mới nhanh hơn, nhưng cần thêm thử nghiệm.

13. 13.tentativetính từ/ˈtentətɪv/C1

    dè dặt, chưa chắc chắn, tạm thời

    not certain or final, and likely to change later

    The researchers offered only a tentative explanation for the unusual pattern.Các nhà nghiên cứu chỉ đưa ra một lời giải thích dè dặt cho quy luật bất thường này.

14. 14.inconclusivetính từ/ˌɪnkənˈkluːsɪv/C1

    chưa đi đến kết luận, chưa thuyết phục

    not giving a clear result or answer

    The evidence remains inconclusive, so scientists are planning a larger trial.Bằng chứng vẫn chưa đủ để kết luận, nên các nhà khoa học đang lên kế hoạch cho một thử nghiệm lớn hơn.

15. 15.conclusivetính từ/kənˈkluːsɪv/C1

    có tính kết luận, thuyết phục dứt khoát

    proving something completely, so that there is no doubt left

    There is still no conclusive proof that the ancient structure was used to track the stars.Vẫn chưa có bằng chứng dứt khoát rằng công trình cổ đó từng được dùng để theo dõi các vì sao.

16. 16.anomalydanh từ/əˈnɒməli/C2

    điểm bất thường

    something that is different from what is normal or expected

    At first, the team thought the strange reading was an anomaly caused by faulty equipment.Ban đầu, nhóm nghiên cứu nghĩ con số lạ là một điểm bất thường do thiết bị hỏng.

17. 17.phenomenondanh từ/fəˈnɒmɪnən/C1

    hiện tượng

    an event or fact that can be observed, especially one that is unusual or hard to explain

    The northern lights are a natural phenomenon caused by particles from the Sun.Cực quang là một hiện tượng tự nhiên do các hạt đến từ Mặt Trời gây ra.

18. 18.verifyđộng từ/ˈverɪfaɪ/C1

    kiểm chứng, xác minh

    to check or prove that something is true or correct

    The results need to be verified by an independent laboratory.Kết quả cần được một phòng thí nghiệm độc lập kiểm chứng.

19. 19.refuteđộng từ/rɪˈfjuːt/C2

    bác bỏ (bằng lập luận, bằng chứng)

    to prove with evidence or argument that an idea, claim or theory is wrong

    New data from the telescope appear to refute the earlier theory.Dữ liệu mới từ kính thiên văn dường như bác bỏ lý thuyết trước đó.

20. 20.disproveđộng từ/ˌdɪsˈpruːv/C1

    chứng minh là sai

    to show with evidence that something is not true

    A single reliable experiment can be enough to disprove a long-accepted theory.Chỉ một thí nghiệm đáng tin cậy cũng có thể đủ để chứng minh một lý thuyết được chấp nhận lâu nay là sai.

21. 21.substantiateđộng từ/səbˈstænʃieɪt/C2

    đưa ra căn cứ chứng minh

    to provide evidence that shows a claim or statement is true

    The researchers were unable to substantiate their claim that the plant extract slows ageing.Các nhà nghiên cứu không thể chứng minh nhận định rằng chiết xuất từ cây này làm chậm lão hoá.

22. 22.hypothesiseđộng từ/haɪˈpɒθəsaɪz/C1

    đưa ra giả thuyết

    to suggest a possible explanation for something that has not yet been proved

    The researchers hypothesised that birds use the Earth's magnetic field to find their way.Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng chim dùng từ trường Trái Đất để định hướng.

23. 23.quantitativetính từ/ˈkwɒntɪtətɪv/C1

    định lượng

    relating to amounts and numbers that can be measured

    Quantitative research uses numbers and statistics to test ideas.Nghiên cứu định lượng dùng con số và thống kê để kiểm tra các ý tưởng.

24. 24.qualitativetính từ/ˈkwɒlɪtətɪv/C1

    định tính

    relating to qualities, opinions and experiences rather than to numbers

    The team also used qualitative methods, such as interviews, to understand people's feelings.Nhóm nghiên cứu cũng dùng phương pháp định tính như phỏng vấn để hiểu cảm nhận của mọi người.

25. 25.longitudinal studydanh từ/ˌlɒŋɡɪˈtjuːdɪnl ˈstʌdi/C2

    nghiên cứu dọc (theo dõi lâu dài)

    a study that follows the same group of people over a long period of time

    A longitudinal study followed the same children from birth until the age of thirty.Một nghiên cứu dọc đã theo dõi cùng một nhóm trẻ từ lúc sinh ra cho tới năm ba mươi tuổi.

26. 26.literature reviewdanh từ/ˈlɪtrətʃə rɪvjuː/C1

    tổng quan tài liệu

    a summary and assessment of the published research that already exists on a topic

    Before designing the experiment, she carried out a literature review to see what was already known.Trước khi thiết kế thí nghiệm, cô thực hiện tổng quan tài liệu để xem những gì đã được biết.

27. 27.citeđộng từ/saɪt/C1

    trích dẫn, dẫn chứng

    to mention a piece of research or a writer as a source or as evidence

    The paper has been cited by thousands of other researchers.Bài báo đã được hàng nghìn nhà nghiên cứu khác trích dẫn.

28. 28.pioneeringtính từ/ˌpaɪəˈnɪərɪŋ/C1

    tiên phong

    introducing ideas or methods that have never been used before

    Her pioneering work on radioactivity changed the course of physics.Công trình tiên phong của bà về phóng xạ đã thay đổi hướng đi của vật lý học.

29. 29.groundbreakingtính từ/ˈɡraʊndbreɪkɪŋ/C1

    mang tính đột phá

    very new and important, and likely to change the way people think

    The groundbreaking discovery of the structure of DNA in 1953 transformed biology.Khám phá mang tính đột phá về cấu trúc ADN năm 1953 đã làm thay đổi sinh học.

30. 30.paradigm shiftdanh từ/ˈpærədaɪm ʃɪft/C2

    sự thay đổi mô thức, bước ngoặt tư duy

    a complete change in the basic ideas or way of thinking about something

    The discovery that the Earth goes round the Sun represented a paradigm shift in astronomy.Phát hiện rằng Trái Đất quay quanh Mặt Trời là một bước ngoặt tư duy trong thiên văn học.

31. 31.shed light onthành ngữ/ʃed ˈlaɪt ɒn/C1

    làm sáng tỏ

    to make something easier to understand by giving new information about it

    The new fossils could shed light on how early humans lived.Những hoá thạch mới có thể làm sáng tỏ cách người tiền sử đã sống.

32. 32.pave the way forthành ngữ/peɪv ðə ˈweɪ fə/C1

    mở đường cho

    to create the conditions that make a later development possible

    Early experiments with electricity paved the way for many modern inventions.Những thí nghiệm đầu tiên với điện đã mở đường cho nhiều phát minh hiện đại.

33. 33.at the forefront ofthành ngữ/ət ðə ˈfɔːfrʌnt əv/C1

    đi đầu, ở vị trí tiên phong trong

    in the most important or most advanced position in an area of activity

    The university has been at the forefront of genetic research for decades.Trường đại học này đã đi đầu trong nghiên cứu di truyền suốt nhiều thập kỷ.

34. 34.underlyingtính từ/ˌʌndəˈlaɪɪŋ/C1

    cơ bản, ẩn bên dưới (nguyên nhân, cơ chế)

    real or basic, but not immediately obvious

    Scientists are still trying to understand the underlying mechanism that allows some animals to regrow lost limbs.Các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu cơ chế bên dưới cho phép một số loài vật mọc lại chi đã mất.

35. 35.applied researchdanh từ/əˌplaɪd rɪˈsɜːtʃ/C1

    nghiên cứu ứng dụng

    research that aims to solve practical problems rather than simply to increase knowledge

    Governments often prefer to fund applied research because its benefits are easier to see.Các chính phủ thường thích tài trợ nghiên cứu ứng dụng vì lợi ích của nó dễ thấy hơn.

36. 36.plausibletính từ/ˈplɔːzəbl/C1

    hợp lý, nghe có vẻ đúng

    seeming reasonable and likely to be true

    The theory sounds plausible, but it has never been tested properly.Lý thuyết này nghe có vẻ hợp lý, nhưng chưa bao giờ được kiểm chứng đúng cách.