Subordinate clauses & subordinating conjunctions – mệnh đề phụ và liên từ phụ thuộc
Mệnh đề phụ chỉ thời gian, lý do, mục đích, điều kiện, tương phản với when, until, because, so that, unless, although; dấu phẩy và lỗi hay gặp.
KHÓAHoàn thành bài trước để mởSau bài này bạn sẽ
- Sau bài này bạn nối mệnh đề chính với mệnh đề phụ bằng đúng liên từ theo nghĩa: thời gian, lý do, mục đích, điều kiện, tương phản.
- Sau bài này bạn dùng thì hiện tại (không dùng will) sau when, as soon as, until, before, after, if, unless khi nói về tương lai.
- Sau bài này bạn đặt dấu phẩy đúng chỗ và tránh các lỗi although … but, because … so, câu cụt chỉ có mệnh đề phụ.
Mệnh đề chính và mệnh đề phụ
Một câu phức gồm mệnh đề chính (đứng một mình được) và mệnh đề phụ (bắt đầu bằng liên từ phụ thuộc, không đứng một mình được).
- I stayed at home → mệnh đề chính, tự nó đã là câu.
- because it was raining → mệnh đề phụ, phải gắn vào mệnh đề chính: I stayed at home because it was raining.
Mệnh đề phụ có thể đứng sau hoặc trước mệnh đề chính: When the class ended, we went for coffee. = We went for coffee when the class ended. Liên từ phụ thuộc cho người đọc biết quan hệ giữa hai ý: lúc nào, vì sao, để làm gì, với điều kiện gì, trái ngược ra sao.
Liên từ phụ thuộc theo nghĩa
| Nghĩa | Liên từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| Thời gian | when, while, as, as soon as, until, before, after, since, once | I'll text you as soon as I land. |
| Lý do | because, since, as | As the bus was full, we took a taxi. |
| Mục đích | so that (+ can / could / will / would) | She sat at the front so that she could hear clearly. |
| Điều kiện | if, unless, as long as, provided (that) | You can join as long as you register first. |
| Tương phản / nhượng bộ | although, even though, though, whereas, while | Although the test was hard, I passed. |
Mệnh đề thời gian: không dùng will
Sau when, as soon as, until, before, after, once (và cả if, unless), khi nói về tương lai ta dùng hiện tại đơn hoặc hiện tại hoàn thành, không dùng will. Will chỉ nằm ở mệnh đề chính.
- I'll call you when I get home. (không nói when I will get)
- You can leave after you have finished the test. — hiện tại hoàn thành nhấn mạnh việc xong rồi mới làm việc kia.
- while / as: hai việc diễn ra cùng lúc: While I was cooking, my phone rang.
- since (từ khi) đi với hiện tại hoàn thành ở mệnh đề chính: I have lived in Da Nang since I was ten.
- until = cho đến khi: Wait here until I come back.
Lý do và mục đích
- because: nêu lý do, thường đứng sau mệnh đề chính: I chose this course because it has small classes.
- since / as: lý do người nghe đã biết hoặc hiển nhiên, hay đứng đầu câu: As it was late, we took a Grab home.
- so that: mục đích, thường kèm can / could / will / would: I set two alarms so that I wouldn't oversleep. Đừng nhầm với so (kết quả): I was tired, so I went to bed.
Lưu ý: because là liên từ, theo sau là mệnh đề (chủ ngữ + động từ); because of là giới từ, theo sau là danh từ: because of the rain.
Điều kiện và tương phản
- unless = if … not: You won't get a high band unless you practise. Vì unless đã mang nghĩa phủ định, không thêm not sau nó.
- as long as / provided (that) = miễn là, với điều kiện: You can use my bike as long as you lock it.
- although / even though / though = mặc dù; even though mạnh hơn: Even though he studied hard, he failed the speaking test.
- whereas / while so sánh hai vế trái ngược, rất hợp IELTS Task 1: Exports rose, whereas imports fell.
Đừng nhầm although (+ mệnh đề) với despite / in spite of (+ danh từ / V-ing): Although it rained = Despite the rain.
Dấu phẩy và hai lỗi kinh điển
- Mệnh đề phụ đứng đầu câu → đặt dấu phẩy sau nó: If you need help, ask me. Đứng sau thì thường không cần phẩy: Ask me if you need help. (riêng whereas thường có phẩy đứng trước).
- Một câu chỉ dùng một từ nối cho một quan hệ: tiếng Việt nói “mặc dù … nhưng”, “vì … nên” nhưng tiếng Anh không viết although … but hay because … so. Chọn một: Although it was late, we kept working. hoặc It was late, but we kept working.
- Mệnh đề phụ không đứng một mình sau dấu chấm: I missed the bus. Because I woke up late. là câu cụt → I missed the bus because I woke up late.
Ví dụ
I'll send you the notes as soon as I get home.
Mình về đến nhà là gửi bạn ghi chép ngay.as soon as + hiện tại đơn cho tương lai
While I was waiting for the bus, I listened to an IELTS podcast.
Trong lúc chờ xe buýt, tôi nghe một podcast IELTS.while: hai việc cùng lúc
Please don't start writing until the examiner tells you to.
Đừng bắt đầu viết cho đến khi giám khảo bảo.until + hiện tại đơn
My English has improved a lot since I joined the speaking club.
Tiếng Anh của tôi tiến bộ nhiều từ khi tôi vào câu lạc bộ nói.since + quá khứ đơn, mệnh đề chính hiện tại hoàn thành
As it was a public holiday, the streets in Hanoi were quiet.
Vì hôm đó là ngày lễ nên đường phố Hà Nội vắng.as = vì, lý do hiển nhiên, đứng đầu câu
She recorded her answers so that she could check her pronunciation.
Cô ấy ghi âm câu trả lời để có thể kiểm tra phát âm.so that + could: mục đích
You won't be allowed in unless you bring your passport.
Bạn sẽ không được vào nếu không mang hộ chiếu.unless = if … not
You can borrow my notes as long as you give them back by Monday.
Bạn mượn vở được, miễn là trả lại trước thứ Hai.as long as = miễn là
Although the rent is high, many young people still move to the city.
Mặc dù tiền thuê nhà cao, nhiều người trẻ vẫn chuyển lên thành phố.although: không thêm but
Car ownership rose sharply, whereas bus use declined.
Số người sở hữu ô tô tăng mạnh, trong khi lượng người đi xe buýt giảm.whereas: so sánh trái ngược, hợp IELTS Task 1
Lỗi thường gặp
When I will finish university, I will travel around Vietnam.When I finish university, I will travel around Vietnam.
Sau when (và as soon as, until, before, after, if) nói về tương lai dùng hiện tại đơn, không dùng will.
Although the hotel was expensive, but we enjoyed our stay.Although the hotel was expensive, we enjoyed our stay.
Tiếng Anh không ghép although với but; chỉ dùng một từ nối.
Because I was tired, so I went to bed early.Because I was tired, I went to bed early.
Không dùng because và so trong cùng một câu. Hoặc viết: I was tired, so I went to bed early.
Unless you don't study, you will fail the test.Unless you study, you will fail the test.
Unless đã có nghĩa if … not, thêm don't thành phủ định hai lần, sai nghĩa.
I stayed at home. Because it was raining.I stayed at home because it was raining.
Mệnh đề phụ không đứng một mình sau dấu chấm; phải gắn vào mệnh đề chính.
Despite it was cold, we went swimming.Although it was cold, we went swimming.
Despite là giới từ, theo sau là danh từ / V-ing (despite the cold); trước mệnh đề dùng although.
Luyện tập (10 câu có đáp án)
Làm thử ngay — bấm Kiểm tra để chấm từng câu, Xem đáp án để đọc giải thích. Phần này không tính tiến độ.
- 1Chọn đáp án
I'll call you as soon as I at the airport.
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: arrive
Sau as soon as nói về tương lai dùng hiện tại đơn → arrive. Không dùng will sau liên từ thời gian; arrived là quá khứ, sai thời điểm.
- 2Chọn đáp án
it was raining heavily, the football match went ahead.
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: Although
Mưa to nhưng trận đấu vẫn diễn ra → tương phản → Although. Because (vì mưa nên vẫn đá) và Unless đều vô lý.
- 3Chọn đáp án
You won't improve your writing you practise every week.
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: unless
Ý: nếu không luyện thì không tiến bộ → unless (= if … not). “won't improve if you practise” trái nghĩa; so that chỉ mục đích.
- 4Chọn đáp án
I saved money every month I could pay for my IELTS course.
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: so that
Tiết kiệm để có thể trả học phí → mục đích → so that + could.
- 5Điền từ
Please wait here the teacher comes back. (cho đến khi)
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: until / till
cho đến khi = until (till dùng trong văn nói).
- 6Điền từ
My brother loves big cities, I prefer the countryside. (trong khi đó — liên từ phụ thuộc chỉ tương phản)
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: whereas / while
So sánh hai sở thích trái ngược → whereas / while.
- 7Điền từ
When she (finish) her degree next year, she will look for a job in Ho Chi Minh City.
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: finishes / has finished
Sau when nói về tương lai → hiện tại đơn finishes (hoặc hiện tại hoàn thành has finished), không dùng will finish.
- 8Sắp xếp câu
Bấm các mảnh theo đúng thứ tự để tạo câu; bấm lại một mảnh trong câu để bỏ.
Câu của bạn sẽ hiện ở đâyXem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: I have studied English since I was ten. / Since I was ten, I have studied English.
since + mệnh đề quá khứ đơn; mệnh đề chính dùng hiện tại hoàn thành. Mệnh đề since đứng đầu thì thêm dấu phẩy.
- 9Sắp xếp câu
Bấm các mảnh theo đúng thứ tự để tạo câu; bấm lại một mảnh trong câu để bỏ.
Câu của bạn sẽ hiện ở đâyXem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: Although Lan was very tired, she finished the lesson.
Although + mệnh đề, dấu phẩy, rồi mệnh đề chính; không thêm but.
- 10Sửa lỗi
Chọn phần sai rồi gõ cách sửa đúng.
Xem đáp ánẨn đáp án
Đáp án: Phần sai: If it will rain tomorrow, → If it rains tomorrow,
Mệnh đề if nói về tương lai dùng hiện tại đơn: If it rains. Will chỉ ở mệnh đề chính.
Kiểm tra bài học
Liên quan
Cùng chủ điểm ở chặng khác
Từ vựng chủ đề gợi ý
Câu hỏi thường gặp
Vì sao sau when hay if không dùng will dù nói về tương lai?
Đó là quy tắc của mệnh đề thời gian và điều kiện: mệnh đề phụ dùng hiện tại đơn (hoặc hiện tại hoàn thành), còn will chỉ đặt ở mệnh đề chính. Ví dụ: I'll call you when I arrive.
Khi nào phải có dấu phẩy?
Khi mệnh đề phụ đứng đầu câu thì đặt dấu phẩy sau nó: If you're free, call me. Khi nó đứng sau mệnh đề chính thì thường không cần: Call me if you're free.
Since nghĩa là “từ khi” hay “vì”?
Cả hai. Since + mốc thời gian / mệnh đề quá khứ là “từ khi” (thường đi với hiện tại hoàn thành). Since đứng đầu câu nêu lý do hiển nhiên là “vì”: Since you're here, let's start.